عوامل موثر در انتخاب سنگ ساختمانی

عوامل موثر در انتخاب سنگ ساختمانی

عوامل موثر در عمر مفید سنگ ساختمانی :
بسیاری از سنگهای ساختمانی بر اثر استخراج نادرست هدر می روند . استفاده از مواد منفجره یا استفاده نامناسب از مته های حفاری ممکن است منجر به ایجاد ترکهایی در سنگ شود . ممکن است برخی از ترکها میکروسکوپی باشند ، اما حتی در این مقیاس نیز باعث نفوذ عوامل تخریب و در نتیجه تلاشی سنگ می شوند . در مورد سنگهای لایه لایه فرآوریهایی از قبیل برش و صیقل از جهت سطوح موازی لایه بندی صورت گیرد . اگر در مراحل استخراج ، ساب و صیقل سنگ نیز بی دقتی شود ، سبب ایجاد ترک ، درزه در سنگ می شود در نتیجه پدیده هوازدگی سریع خواهد شد .
سنگ انتخابی باید از هر گونه درزه ، ترک ، شکاف یا سایر نقاط ضعف عاری باشد .
سنگ را باید قبل از انتخاب آزمایش کرد . آزمایشهای مورد نیاز بر اساس کاربرد سنگ باید تعیین شوند .
قبل از انتخاب سنگ باید آن را با مطالعات میکروسکوپی بررسی نمود و در صورت وجود مقادیر بیش از حد کانیهای مضر و ناپایدار به صورت تجمعی از به کار بردن آنها در ساختمان پرهیز نمود.
تراکم یک سنگ لزوما تضمین کننده دوام آن نیست .
سنگهای با مقدار جذب آب زیاد فقط در نواحی خشک استفاده شوند .
سنگهای با تخلخل خیلی زیاد نباید در اقلیم های سرد و مرطوب استفاده شوند .
در شرایط خاص جهت محافظت سنگ می توان از پارافین یا مواد مخصوص استفاده نمود .
آزمایش مقاومت در یخبندان برای سنگهایی که در مناطق سرد به کار می روند ضروری است .
طراح برای این آزمایش باید تعداد دوره های لازم یخبندان را با توجه به محل کاربرد تعیین نماید.
در محیط هایی که با گازها و مواد شیمیایی سر و کار دارند باید دوام سنگ موردنظر در برابر این مواد با آزمایش بررسی شود .

ثبات رنگ سنگها یکی از ویژگیهای مهم و کاربردی آنهاست . رنگ بعضی از سنگها تغییر می کند و آنهایی که از مواد آلی ( خاکستری و سیاه) تشکیل یافته اند ، تغییرات بیشتری خواهند داشت . رنگ سیاه یک گابرو با وجود کانیهای پیروکسن با دوام است ، اما رنگ سیاه سنگ آهک که دارای مواد هیدروکربور می باشد با دوام نیست .

تغییرات رنگ در سنگهای سفید نیز رخ می دهد . معمولا این سنگها کدر می شوند و بر اثر فعل و انفعالات شیمیایی در مجاورت رطوبت لکه هایی در سطح آنها به وجود می آید . فرسودگی این نوع سنگ ها بیشتر در شهرهای صنعتی و اقلیم های گرم و مرطوب پدید می آید ، در صورتی که در هوای خشک و تمیز دوام این نوع سنگها بیشتر خواهد بود ، کدر شدن سنگ در سطح آن یکنواخت نیست و در محل درزه ها و حفره ها بیشتر است . از علل دیگر تغییر رنگ در سنگها شورده زدگی است که به صورت لکه های سفید رنگ سطح آن را می پوشاند .

دوام :
دوام یک سنگ ساختمانی پایداری آن در مقابل تهاجم شیمیایی و عوامل هوازدگی است . متاسفانه دوام سنگ که باید مهمترین عامل در انتخاب سنگ باشد ، اغلب مورد توجه قرار نمی گیرد . بسیاری از ساختمانی گران قیمت وجود دارد که در انتخاب سنگ آنها به این موضوع توجه نشده و از این ناحیه متضرر شده اند . از عوامل طبیعی که روی این موضوع اثر می گذارند ، ساخت ، بافت و ترکیب کانی شناسی را می توان نام برد .
موقعیت نصب سنگ در ساختمان و کاربرد آن نیز عامل دیگری است که روی دوام سنگ موثر است . علاوه بر این ، شرایط آب و هوایی نیز بسیار مهم است . در آب و هوای گرم و مرطوب ، هوازدگی شیمیایی و در آب و هوای سرد و خشک ، هوا زدگی فیزیکی موثرتر است .

ساخت :
هر ضعفی در ساختار سنگ اثر تهاجم عوامل هوازدگی را سرعت می بخشد . بنابراین سطوح درزه ها ، سطوح لایه بندی ، سطوح گسل یا هر نوع شکاف ناشی از گسل یا چین خوردگی ( شامل ترکهای برشی ) همگی شرایط مناسب را برای تاثیر عوامل هوازدگی و یخبندان به وجود می آورند .

ترکیب شناسی :
از آنجایی که کانیهای مختلف دارای مقاومتهای متفاوتی در برابر هجوم عوامل هوازدگی می باشند ، طبیعی است که سنگها به دلیل دارا بودن کانیهای سازنده متفاوت ، دارای مقاومتهای گوناگونی نیز در برابر هوازدگی اند و آنهایی که دارای کانیهای با مقاومت کمتر هستند ، زودتر بر اثر عوامل مختلف آسیب می بینند .
کانیهای مضر :
برخی از کانیهای مشخص ( سولفورهای آهن ) را می توان در کلیه شرایط به عنوان کانیهای مضر در نظر گرفت ، در حالی که برخی از کانی های دیگر ، مانند میکا فقط در مقادیر زیاد و در برخی از سنگها مانند ماسه سنگها و مرمرها مضر هستند . یکی از علل تغییر رنگ در سنگها که کمتر مورد توجه قرار می گیرد ، وجود کانیهای ناپایدار است که به سهولت به کانی دیگری تبدیل می شوند ، این کانیها اغلب از نوع سولفورهای آهن بوده ، در مجاورت رطوبت اکسیده شده و به هیدروکسید تبدیل می شوند که نتیجه آن لکه دار شدن سنگ است .

عوامل موثر در انتخاب سنگ ساختمانی

وزن مخصوص :
گاهی اوقات وزن سنگ می تواند مهم باشد ، برای ساخت لنگرگاه ها و دیوارهای ساحلی داشتن دیوارهای با چگالی بالا مهم است زیرا سنگ در آب غوطه ور می شود و قسمت مهمی از وزن موثر خود را از دست می دهد . از طرف دیگر، در بنای طاق یا گنبد نیاز به استفاده از سنگهای سبک می باشد . در یک طبقه بندی، سنگ ها بر اساس وزن مخصوص به دو گروه سبک با وزن مخصوص کمتر از 8/1 و سنگین با وزن مخصوص بالای 8/1 گروه بندی شده است .
براین اساس کاربرد سنگهای سبک برای ساخت دیوار در مناطق نزدیک به معدن و برای سنگهای سنگین برای انواع کاربردهای مهندسی از قبیل شالوده ، کف ، دیوار حائل ، سنگ نما و غیره ذکر شده است .
بر اساس طبقه بندی دیگر ، سنگها بر اساس وزن مخصوص به شکل زیر گروه بندی شده اند :
1. سنگهای خیلی سبک ( شناور در آب ) وزن مخصوص ظاهری 1
2. سنگهای سبک 5/1-1
3. سنگهای با وزن متوسط 5/2/-5/1
4. سنگهای سنگین 3-5/2
5. سنگهای خیلی سنگین 3
وزن مخصوص در جلاپذیری سنگ اهمیت دارد به طوری که سنگهای با وزن مخصوص کمتر از 5/1 جلای مناسب نمی پذیرند و وزن مخصوص بالای 2/2 به خوبی جلاپذیرند . وزن مخصوص سنگهای ساختمانی باید تا تدوین و تصویب استاندارد ملی ایران ، مطابق با استاندارد ASTM C : 97 اندازه گیری شود .

یزان جذب آب:
میزان جذب آب ، مقدار آبی است که سنگ بر حسب درصد وزن خشک خود جذب می نماید . میزان جذب در سنگها بسیار متفاوت بوده و گاه ممکن است در یک نوع تغییراتی مشاهده شود . اما به طور کلی این مقدار در سنگهای آذرین خیلی کم است . سنگ آهک ها و ماسه سنگ ها مقادیر مختلفی را نشان می دهند در کل برای سنگهای ساختمانی میزان جذب آب باید پایین باشد . برای اندازه گیری جذب آب سنگ باید تا تصویب استاندارد ملی ایران ، از روش استاندارد 97ASTM C : استفاده شود .

در هنگام انتخاب سنگ از نظر مقاومت آن در برابر یخبندان مسائل زیر را باید در نظر گرفت :
1. سنگهای لایه لایه را نباید در هوای سرد استخراج کرد .
2. حتی الامکان سنگهایی را باید انتخاب کرد که از نظر مقاومت در برابر یخبندان شناخته شده باشند .
3. سنگهای با جذب آب زیاد را نباید در مکانهای سرد و مرطوب به کار برد .
4. بیشتر سنگهای نوع آذرین از مقاومت خیلی زیاد در برابر یخبندان برخوردارند .
5. آزمایشهایی که برای تعیین مقاومت در برابر یخبندان انجام می گیرد باید از نظر تعداد دوره های یخ زدن و آب شدن و دمای بالا و پایین آزمایش باید حتی الامکان نزدیک به شرایط محل کاربرد باشد .

عضویت در خبرنامه
شبکه های اجتماعی
آمار بازدید
بازدید امروز:1 نفر
تعداد بازدید دیروز:28 نفر
بازدید سال:48040 نفر
ورودی از همه جستجوگرها:2663 نفر
تعداد مطالب:6 مطلب